Gledišta
dr
miodrag cekić
POREKLO SAVREMENOG OPŠTEG OBRAZOVANJA
Svaka epoha u istoriji čovečanstva imala je određena gledista o sadržaju opšteg obrazovanja, a ta gledišta odgovarala su strukturi kuiture njenog vremena. S prelaskom iz jedne epohe u drugu menjala su se i gledišta a opštem obrazovanju, što je, u stvari, samo pedagoški ekvivalent promene u kulturi. Prestrukturacije u oblasti obrazovanja izražavaju prestrukturacij e u kultumom značenju pojedinih oblasti Ijudskog stvaranja i doživljavanja. Naša epoha, sa svim dalekosežnim promenama u nauci, tehnici, proizvodnji, društvenim odnosima i pciožaju čoveka u društvu uopšte ; nesumnjivo zahteva modifikacije u dosadašnjoj struktun opšteg obrazovanja. Savremeno opšte obrazovanje se, doduše, nadovezuje na opšte obrazovanje prethodne epoiu, ali ako želimo da potražimo korene ne samo savremenog oblika već i ranijih oblika opšteg obrazovanja, moramo se vratiti u staru Atinu, jer je ona izvor iz koga su potekle i naša kultura i naše obrazovanje. Ono što stare Helene razhkuje od drugih starih naroda jeste činjenica da su oni prvi u istoriji čovečanstva uspeh da se oslobode mitskog predanja i da svoj polozaj u sveiu i zasnivaju na saznanju Ijuctekog uma. To što su Helenn osvojili kao trajan duhovni posed, naime, da IjudsKi zivot treba da se zasniva na umskom saznanju, dakle, da,x čovekov žavot nije dar bogova, nego sopstvenoc delo, ostaje i danas temelj na kome se gradi i naša kuitura i naše obrazovanje. Sve ,pojave u prirodi, svi eovskovi odnosi prema prirodi i prema drugim Ijudima tre at da se upravljaju, mere i obrazlažu Ijudskim umom. Cove-: kovo mišljenje, delanje i proizvodnja jesu tri načina co-< vekovog odnosa prema svetu, ah sva tri reguhsana su, Ijudsikim umom. Ljudsid um je jezgro helenskog idealas
1148