RTV Teorija i praksa
Dr Miroljub Radojković
TELEVIZIJA U NIGERIJI
Nigerija je jedna od najvećih i najbogatijih država Afrike, i saraim tim i među zemljama u razvoju. Sa površinom od preko 913 hiljada kvadratnih kilometara gotovo četiri puta jc vcća od jugoslavije. Naseijava je oko 80 miliona stanovnika vrlo šarenolike plemenske i etničke kompozicije. Bogatstvo Nigerije danas je uglavnom zasnovano na nafti. Međutim, i pre eksploatacije dragocenih izvora ova zemlja je bila na putu prosperiteta zahvaljujući uranu, plutonijumu, plemenitom drvetu, dijamantima i solidnoj proizvodnji hrane. Prosečni dohodak po stanovniku od 450 dolara godišnje vrlo dobro ukazuje na relativno bogatstvo Nigerije u afričkim okvirima, i podloga je za neke đruge kvalitete netipične za taj kontinent. To isto važi i oseća se na području društvenog komuniciranja, odnosno uže gledano, u stepenu razvijenosti radio-televizijskog sistema. U eksperimentalnoj fazi televiziju je u Nigeriju preneo kolonizator, u ovom slučaju Velika Britanija, još 1959. godine.' Nov medij uveden je samo u zapadnoj zoni zemlje koja je i tada bila najrazvijenija i sa stanovišta kolonizatora najinteresantnija, Uporedo sa procesom dekolonizacije i nakon sticanja nezavisnosti Nigerijci su širili televizijsku mrežu i preuzimali u svoje ruke upravljanje elektronskim komunikacionim kanalima. Do 1952. godine osnovanc su četiri televizijske stanice. „Tri su pripadale regionalnim vladama a jedna federalnoj.” 2 Televizija je od tog perioda do danas beležila takođe brz uspon u ovoj dinamičnoj zemlji. Prema izvorima NBC (Nigerian Broadcasting Corporation), jedna desetina stanovnika (dakle 8 miliona) poseduje TV
prijemnike. To znači, da u proseku na 1000 stanovnika dolazi 10 TV aparata, ili da je stanje u Nigeriji dvostruko povoljnije u odnosu na afrički prosek. 3 Otuda su Nigerija i njena televizija primer koji eklatantno, u pozitivnom smislu, prevazilazi tipično stanje nerazvijenosti koje se susreće u ogromnoj večini zemalja u razvoju. U isto vreme, ona je možda i najbolji vesnik brzih promena koje bi mogle zahvatiti „crni kontinent”. To je i dobar povod da se kaže nešto više o strukturi i radu televizije u ovoj zemlji. Nigerijska televizija (NBC) je izgrađena po uzoru na modol u zemlji bivšeg kolonizatora, to jest Velikoj Britaniji. Od eksperimentalne faze pa sve do potpunog prelaska u ruke domorodaca 1967. godine, nije se odstupalo od koncepta „javne službe”. To znači da je i NBC, po uzoru na BBC, postavljena i radi kao javna korporacija. Direktnu administrativnu nadležnost nad radio-televizijskim sistemom ima ministarstvo informacija, a vlasnik tehnike potrebne
1 „Godinu dana pre oslobođenja od britanskog kolonijalizma, bolje rečeno 1959. godine, prvi putse u Nigeriji pojavila televizijska slika. Prenos je vršen iz zgrade današnjeg parlamenta države Ojo." Taij Ajorinde Uloga televizije u nezavisnosti Nigerije, „RTV-teorija i praksa”, Btograd, 1979, br. 17, str. 18.
3 Ibidem, str. 19.
3 Vidi; Elihu Katz and George Wedell. Broadcasting in the Third World, „The Macmillan Press Ltd.” London, 1978, Tabela 2.5, str. 62.
72